Μενού Φίλτρα

Αναμμένη δάδα! Το Δαδί της κατοχής είναι να το θαυμάζεις... Πάντα σκλαβωμένο (ούτε μια μέρα δεν απομακρύνθηκαν απ' αυτό οι κατακτητές). Και πάντα ελεύθερο (στην ψυχή, στην καρδιά, στη λεβεντιά). "Ελεύθερο, πολιορκημένο!" Αγέρωχο κι απροσκύνητο. Στην αντίσταση πρωτοπόρο. Ηρωική κωμόπολη. Με ατσάλινη αντοχή. Τη δάδα του αγώνα κρατώντας ψηλά αναμμένη! Τεράστια η επίδραση του στη γύρω περιοχή... Το υπολόγιζε σοβαρά ο εχθρός (απόδειξη η μεγάλη δύναμη που διέθετε για να το 'χει κάτω απ' το φασιστικό ζυγό). Αλλά και το φοβότανε. Ο λαός ενωμένος σαν ένας άνθρωπος. Σπίτι με σπίτι, δρόμο με δρόμο, γειτονιά με γειτονιά, πρόσωπο με πρόσωπο. Σφιχτοδεμένοι σαν μια γροθιά. Τι συνοχή, ομοψυχία, σύμπνοια πατριωτική! Τι κατανόηση, αλληλοβοήθεια, συμπεριφορά αδελφική... Φαινόμενο πρωτόγνωρο - σε τέτοιο υψηλό βαθμό - στη μικρή κοινωνία. Η κοινή κατοχική μοίρα έχει επιβάλει την αρχή "ο ένας για όλους κι όλοι για τον ένα". Η πίστη "στο δίκιο του αγώνα" ακλόνητη. Κι "άσβηστο το μίσος" ενάντια στον κατακτητή. Οι Δαδιώτες και οι Δαδιώτισσες, μεγάλοι και μικροί, στο σύνολό τους σχεδόν (όπως τους γνώρισα και τους έζησα) το πήραν απόφαση. Να παλέψουν και να νικήσουν!


Τη μαρτυρία του από τη δράση των ένοπλων αντιστασιακών ομάδων στην περιοχή της Λοκρίδας -και ειδικά στο Δαδί, τη σημερινή Αμφίκλεια- κατά την περίοδο 1940-1944, καταθέτει ο Κώστας Πεντεδέκας, πολεμιστής του αλβανικού μετώπου κι αγωνιστής του ΕΑΜ και του Δημοκρατικού Στρατού. 

Ωστόσο, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τα προσωπικά του βιώματα ως εφαλτήριο αφενός για να περιγράψει τη γεωπολιτική κατάσταση της χώρας από τη Μικρασιατική Καταστροφή έως την κήρυξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου και αφετέρου για να καταγράψει την ιστορία του κινήματος της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στη διάρκεια της κατοχής από τις δυνάμεις του Άξονα. 

Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη: Στο πρώτο καταγράφονται οι ημέρες του ελληνοϊταλικού και ελληνογερμανικού πολέμου, η εγκατάσταση των κατοχικών αρχών και οι προσπάθειες για την οργάνωση της αντίστασης στο Δαδί. Παρακολουθώντας τις πολεμικές και πολιτικές εξελίξεις τόσο στο εξωτερικό όσο και στην παρανομία του εσωτερικού αγώνα, ο Κ. Πεντεδέκας παραθέτει ντοκουμέντα από τη δράση των αγωνιστών στο Δαδί και στην ευρύτερη περιοχή της Λοκρίδας. Το πρώτο μέρος ολοκληρώνεται με την αναφορά στο σύ-στημα λαϊκής αυτοδιοίκησης και δικαιοσύνης που εφαρμόστηκε από το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ στην Ελεύθερη Ελλάδα. 

Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στη μνήμη των αγωνιστών που έπεσαν στο πεδίο της μάχης: Πρόκειται για τους Λ. Κουγιάτσο, Δ. Μαργιόλα, Θ. Μπαθρά, Δ. Σταματόπουλο, Θ. Λαζάρου κι άλλους 27 ήρωες της περιόδου 1941-44, τους Γ. Οικονόμου, Ν. Σκλαβούνο, Γκ. Σιάτρα, Δ. Τσαπρούνη, Λ. Ριζομάρκο, Λευτέρη, Ι. Παπαγεωργίου, Τηλ. Σταυραετό, Β. Καθούλη και Σ. Τσιτσιπή, της περιόδου 1945-49. Στο βιβλίο περιέχεται αναλυτικός πίνακας με τα ονόματα των κατοίκων του Δαδιού που φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν στη διάρκεια του Εμφυλίου.

Η μαρτυρία του Κ. Πεντεδέκα συμπληρώνεται από σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα. Μοναδική είναι η φωτογραφία (σελ. 147), από τον εορτασμό της εθνικής επετείου στο Δαδί, στις 25 Μαρτίου 1943, με φουστανελοφόρους που κρατούν γαλανόλευκες σημαίες.


 

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

Ιστορικοπολιτικά γεγονότα 1922 - 1940 - Προοδευτικό κίνημα Δαδιού

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος - Επίθεση Ιταλών κατά της Ελλάδας - Το Δαδί υπό ιταλογερμανική κατοχή

Αρχή Εθνικής Αντίστασης - ΚΚΕ. - ΠΑΜΕ

Προσχώρηση στο ΕΑΜ.

Καλοκαίρι 1942 - Ξεκίνημα ένοπλου αγώνα 8η Ομάδα Παρνασσού

Φθινόπωρο 1942 - Μάχη Ρικάς

Ομαδικές συλλήψεις

Σαμποτάζ στο Γοργοπόταμο

Χειμώνας 1942 - 43 - Νίκη στο Στάλινγραντ

Οργάνωση Λόχου Εφεδρικού ΕΛΑΣ Δαδιού

ΟΝΕ. - ΕΝΑΡ - ΕΠΟΝ - Αετόπουλα

Άνοιξη 1943 - Μάχη Δαδιού - Αντιδράσεις Ιταλών

Όλοι οι Δαδιώτες στο βουνό

Ο Ηγούμενος Πρόεδρος Κοινότητας

Καλοκαίρι 1943 - Ο Λόχος του Εφεδρ. ΕΛΑΣ πολεμάει στη Γκιώνα

Ηγούμενος Γερμανός Δημάκος (π. Ανυπόμονος)

Κ. Παπαλεβέντης

Φθινόπωρο 1943. Συνθηκολόγηση Ιταλίας

Το Δαδί υπό γερμανική κατοχή, Ομαδική ένταξη στο μόνιμο ΕΛΑΣ 72 Δαδιωτών Αγωνιστών

Η κατάσταση το 1944 έως την απελευθέρωση

Λαϊκή Αυτοδιοίκηση - Λαϊκή Δικαιοσύνη

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

Τιμημένοι Νεκροί Αγωνιστές 1941 - 44

Τιμημένοι Νεκροί της Περιόδου 1945 - 1949

Φυλακισθέντες κι Εξόριστοι

  • Πως πολεμήσαμε στην Ήπειρο και στην Αλβανία
    ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΠ.
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με φωτογραφίες εκτός κειμένου.
  • Η εποποιΐα των Ελληνικών οχυρών
    ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΟΜΗΡΟΣ
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με φωτογραφίες εντός και εκτός κειμένου.
  • Ο Αγώνας του Οχυρού Ιστίμπεϊ
    ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΟΜΗΡΟΣ
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με ιδιόχειρη αφιέρωση του συγγραφέα. Με φωτογραφίες εντός κειμένου.
  • Απομνημονεύματα
    ΓΙΑΝΝΑΔΑΚΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με ιδιόχειρο σημείωμα του συγγραφέα. Με φωτογραφίες εκτός κειμένου. Με λίστα αναγνωρισθέντων από την πολιτεία αγωνιστές της Ε.Α.Ο. "Σατανά"
  • Ελληνοϊταλικός πόλεμος 1940-41
    ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΠ.
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Χαρακτηριστικές καταγραφές-ντοκουμέντα καθοριστικά για την εξέλιξη του, καθώς και ενδιαφέρουσες ιστορικές αναδρομές για την περίοδος της διεξαγωγής του. Με εικόνες και φωτογραφίες εντός και εκτός κειμένου.
X