Μενού Φίλτρα

Η ερμηνεία των έργων τέχνης είναι προσπάθεια αναζήτησης του αληθούς αλλά και του ωραίου. Η μεγάλη τέχνη κερδίζει αόριστη την πραγματικότητα, μπορεί όμως να μεταμορφώνει τη γνώση και την πράξη, τα όρια που περικλείουν όλες τις ανθρώπινες δυνατότητες, σε κοινωνιολογικό πλαίσιο κατανόησης ως παιδαγωγικό αγαθό μιας αισθητικής συνείδησης. Πηγή της είναι η ελευθερία και η δημιουργική φαντασία στην αναζήτηση του ωραίου σε κάθε του έκφραση, και σκοπός της να νικάει το χρόνο. Αξιώνει τον "ολοκληρωμένο άνθρωπο και το υψηλότερο στάδιο της τέχνης την ολοκληρωμένη ανθρωπότητα".

Το γνήσιο έργο τέχνης, παρότι κάθε φορά εκφράζει τις αντιλήψεις τις ανάγκες και τις ελπίδες ενός κοινωνικού συνόλου, αφού "ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό και η Τέχνη προϊόν της κοινωνικότητάς του", υψώνεται πάνω από τις κοινωνικές διαρθρώσεις και συμβάλλει στη συνέχεια της ανθρώπινης ιστορίας με μία σαγηνευτική λειτουργία, που την υπαγορεύει το ωραίο, το θαυμαστό. Ο Σωκράτης ταύτισε το ωραίο με το χρήσιμο: "τούτο γαρ δη έστω ημίν καλόν, ο αν χρήσιμον". Το ωραίο, με την έννοια του κλασικού, αναγκαία έχει πάντα μέσα του το μέτρο ("το δε καλόν ουκ άμετρον") και την τάξη ("το γαρ καλόν εν μεγέθει και τάξει εστίν".

Σημαντικό γνώρισμα των εικαστικών τεχνών είναι ότι μέσα από τις καλλιτεχνικές δημιουργίες αφηγούνται και ιστορούν, αλλά και διδάσκουν.

Στις παραστάσεις των μορφών με τις διάφορες εκφράσεις των παθών και αισθημάτων αναγνωρίζεται όχι μόνο το αισθητικό στοιχείο, αλλά και η ηθική και διδακτική διάσταση του θέματος. Αυτήν την δυνατότητα επισημαίνει ο Ιωάννης Δαμασκηνός, όταν γράφει: "δια γραφής εικόνων θεωρούμεν το εκτύπωμα του σωματικού χαρακτήρος", και "ώσπερ ουν δια λόγων αισθητών ακούομεν ωσί σωματικοίς, και νοούμεν τα πνευματικά, ούτω δια σωματικής θεωρίας ερχόμεθα επί την πνενματικήν θεωρίαν".

Η τέχνη διδάσκει σιωπηλά εκείνα, για τα οποία η ιστορική αφήγηση αξιώνει την ακοή: "Οι μεν λογογράφοι τω λόγω διακοσμούντες, οι δε ζωγράφοι τοις πίναξιν εγχαράττοντες... α γαρ ο λόγος της ιστορίας δια της ακοής παρίστησι ταύτα γραφική σιωπώσα δια μιμήσεως δείκνυσιν". Στο σύγχρονο κόσμο η οπτική πληροφόρηση έγινε αναγκαίος τρόπος ζωής, και ο άνθρωπος "ακούει" πολύ με τα μάτια του. Οι εικόνες "μπορούν να παρέχουν γνώσεις και καταλήψεις, επειδή μας ωθούν να συλλογισθούμε τη σημασία του εικονιζόμενου θέματος". [...] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)


 

ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ

Ι. ΟΙ ΠΑΡΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ

1. Εισαγωγικό πλαίσιο

2. Η παραβολή του "καλού Ποιμένα"

3. Η παραβολή της "απολεσθείσας δραχμής

II. Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

1. Θέατρο

2. Λογοτεχνία - Ποίηση

3. Μουσική

III. ΘΕΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΣΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

1. Μεσοβυζαντινά ιστορημένα χειρόγραφα

α. Κώδικας 11ου αιώνα (Παρίσι)

β. Κώδικας 12ου αιώνα (Φλωρεντία)

γ. Τετραευαγγέλιο 13ου αιώνα (Βελιγράδι)

2. Δυτικά ιστορημένα χειρόγραφα και εικονογραφημένες εκδόσεις

α. Το Ευαγγελιάριο της Goslar (1230 - 1240)

β. Bible moralisee (13ος αιώνας)

γ. Velislav Bibel (1340)

δ. Biblia Pauperum (13ος αιώνας)

ε. Concordia caritatis (14ος αιώνας)

ζ. Speculum humanae Salvationis (1324)

η. Κηρύγματα του Johannes Meder (1510)

θ. Iconum Biblicarum (1627)

ι. Historiae celebriores Veteris Testamenti Iconibus representate 1712)

κ. The History of the Old and New Testament, extracted from the sacred Scriptures, the Holy Fathers, And other Ecclesiastical writers (1712)

λ. Brown's Bible (1813)

μ. Η ζωή του Ιησού (1853)

ν. The Parables of Our Lord and Saviour Jesus Christ (1864)

ξ. The Illustrated London News (1868)

ο. Abbott's Illustrated New Testament (1878)

3. Υστεροβυζαντινές και Μεταβυζαντινές τοιχογραφίες και εικόνες

α. Ναός Αγίου Νικολάου Curtea de Arges, Βλαχία (14ος αιώνας)

β. Μονή Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπηνών, Ιωάννινα (16ος αιώνας)

γ. Άγιος Αθανάσιος Καλαμάτας (17ος αιώνας)

δ. Συλλογή Ελληνικής Αδελφότητας Βενετίας (17ος αιώνας)

ε. Ιερά Μονή Οσίου Γρηγορίου, Άγιο Όρος (18ος αιώνας)

ζ. Μονή Αγίου Ανδρέα, Μηλαπιδιά Κεφαλλονιάς

η. Φώτης Κόντογλου (1960)

θ. Nickolas Papas

4. Εικονογραφικοί τάπητες

α. Elisabethkirche Marburg (15ος αιώνας)

β. St. Sebaldus Nurnberg (15ος αιώνας)

γ. Επίτοιχοι τάπητες Βρυξελλών (16ος αιώνας)

δ. Τάπητας Ρηνανίας (1517)

ε. Τάπητες Aubusson (17ος αιώνας)

5. Καθεδρικοί ναοί (Υαλοστάσια - Προσόψεις)

α. Καθεδρικός ναός Chartres (13ος αιώνας

β. Καθεδρικός ναός Bourges (13ος αιώνας)

γ. Καθεδρικός ναός Sens (12ος-13ος αιώνας)

δ. Καθεδρικός ναός Auxerre (13ος-14ος αιώνας)

ε. Ναός St. Giles, Οξφόρδης (19ος αιώνας)

ζ. Ναός της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής, Windmill Hill, Enfield Λονδίνο (19ος αιώνας)

6. Κάτω Χώρες (15ος-17ος αιώνας)

Jeronimus Bosch, Lucas van Leyden, Pseudo-Bles, Cornelis Massys, Cornelis Anthonisz, Jan Sanders van Hemessen, Pieter Coecke van Aelst, Peter Paul Rubens, Frans Francken B', Jacob Jordaens, Gerrit van Honthorst, Antonis van Dyck, Otto van Veen, Johann Boeckhorst, Cornelis de Wael, Rembrandt van Rijn, Govert Flinck, David Teniers B', Barent Fabritius, Jan Steen, Gabriel Metsu, Frans Geffels

7. Ιταλία (16ος-18ος αιώνας)

Giorgio Vasari, Marcello Fogolino, Antonio Palma, Jacopo Tintoretto, Francesco, il Giovane, Bassano, Lucio Massari, Lionello Spada, Domenico Fetti, Guercino, Pietro Testa, Mattia Preti, Salvatore Rosa, Giuseppe Bazzani, Pier Leone Ghezzi, Pompeo Girolamo Batoni

8. Γερμανία (15ος-17ος αιώνας)

Albrecht Durer, Hans Holbein ο νεότερος, Hans Sebald Beham, Johann Carl Loth, Julius Schnorr von Carolsfeld

9. Ισπανία (17ος αιώνας) Bartolome Esteban Murillo

10. Γαλλία (18ος-19ος αιώνας)

Clement Luis Marie Anne Belle, Charles Auguste Schuler, Alexandre Bida, Edouard Dubufe, Ary Scheffer, Gustave Moreau, Pierre Puvis de Chevannes, Gustave Dore, James Tissot, Gabriel Biessy

11. Ελλάδα (19ος αιώνας)

Νικόλαος Γύζης

12. Γλύπτες του 19ου αιώνα

Francois Auguste Rene Rodin, Charles Jean Cleophas Desvergnes, Joseph Mozier, William Theed ο νεότερος

13. Ζωγράφοι και γλύπτες του 20ού αιώνα

Εισαγωγικά

Christian Rohlfs, Jean Louis Forain, Max Slevogt, Giorgio de Chirico, Ernst Andreas Rauch, Wilhelm Gross, Gerhard Hurte, Waldemar Otto, Rudolf Nehmer, Burkhard Mangold, Arturo Martini, Fritz Eichenberg

ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΙΝΑΚΕΣ ΧΩΡΙΩΝ

Αρχαίοι Συγγραφείς

Παλαιά Διαθήκη

Καινή Διαθήκη

Πατέρες και εκκλησιαστικοί συγγραφείς

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

Πρόσφατα Βιβλία κατηγορίας: Θεολογία - Ιστορία των Εκκλησιών
X