Μενού Φίλτρα

Το βιβλίο τούτο δεν γράφτηκε για να διαφημίσει ή να κακολογήσει με κλειστά μάτια τη Μακρόνησο. Όσοι αφηγούνται περιστατικά και γεγονότα εδώ μέσα, δεν είναι ούτε δεύτερα, ούτε τρίτα πρόσωπα. Όλοι ζήσαν εκεί. Γευτήκανε, γνωρίζουνε, θυμούνται.
Το βιβλίο τούτο δεν έρχεται να καταδικάσει εκ των προτέρων μια μερίδα και να βγάλει ασπροπρόσωπη μια άλλη.
Δεν ξεκίνησε με πρόθεση να στιγματίσει βασανιστές και να ηρωοποιήσει θύματα.
Στους ήρωες και στους βασανιστές είναι οι πράξεις που μιλάνε.
Από την ίδρυση των αναμορφωτηρίων έχουνε περάσει δέκα οχτώ χρόνια. Είναι αρκετά για να μπορούμε να σηκώσουμε σήμερα, απαλλαγμένοι από κάθε ψυχικό βρασμό και σκοπιμότητα, έστω και πάνω από τα ερείπια, το πέπλο που σκεπάζει τη Μακρόνησο.
Να κοιτάξουμε και τα δυο της πρόσωπα. Μα πιο πολύ το άγνωστο. Εκείνο το πρόσωπο που το γνωρίσανε και το θυμούνται ακόμα μόνο εκείνοι που το ζήσανε.
Ναι. Υπάρχει και το δεύτερο πρόσωπο. Το πραγματικό. Σ' αυτό βρίσκεται αποκρυσταλλωμένη η ιδέα που γέννησε, ανάθρεψε και γκρέμισε τη Μακρόνησο. Το πρόσωπο που τόσο πολύ έγινε αντικείμενο σκληρών δημοσίων συζητήσεων. Που συγκλόνισε τον έξω κόσμο και σχολιάστηκε πολύ. Το πρόσωπο που αμφισβητήθηκε. Που σκόπιμα "ερμηνεύτηκε" ή παρερμηνεύτηκε. Που μερικοί το κρύψανε. Και άλλοι το δικαιολογήσανε. Το πρόσωπο, που ορισμένοι δεν καταδέχτηκαν ή φοβήθηκαν να πάνε να το ιδούνε. Ενώ άλλοι τρέξανε να το καταδικάσουν επίσημα ή ανεπίσημα όταν είχε πεθάνει πια.
Αν το "πείραμα" των αναμορφωτηρίων κείτεται σήμερα σε άμορφα ερείπια πάνω στα γυμνά βράχια της Μακρονήσου, το πτώμα του δεν έπαψε να μυρίζει. Και πρέπει κάποτε να θαφτεί.
Καλή ή άσχημη, αυτή είναι η απλή, η γυμνή αλήθεια. Και δε λέγεται για να βρίσει ή να ταπεινώσει εκείνους που για λογαριασμό τους υπήρξε και παραμένει πικρή και δυσάρεστη.
Η αλήθεια, όσο και να την καταπνίγουμε, δεν μπορεί να κρυφτεί για πάντα.
Το βιβλίο τούτο είναι ένα ημερολόγιο. Είναι μια συλλογή με βιώματα. Με ζωντανά περιστατικά, που συνθέτουν μια τραγωδία, και που δε γίνεται να μείνει στην αφάνεια. Έχει μια θέση στην εθνική μας ιστορία. Κανένας δεν μπορεί να την αρνηθεί.
Ο συγγραφέας δεν παρακινήθηκε από τη φιλοδοξία να προσθέσει, σώνει και καλά, μια σελίδα στην Ιστορία του Έθνους.
Τρία χρόνια στη Μακρόνησο, πόνεσε κι έκλαψε μαζί με τις δεκάδες χιλιάδες τους φαντάρους, τους αξιωματικούς, τους εξόριστους και τους φυλακισμένους που πέρασαν από τα αναμορφωτήρια.
Έζησε, είδε από κοντά, άκουσε, σημείωσε.
Κι όταν η περιπέτεια κάποτε σταμάτησε, ξαναδούλεψε όσα στοιχεία υπομονετικά και με λαχτάρα συγκέντρωσε εκείνη την εποχή.
Ξέθαψε και ξανακοίταξε τα γραφτά του, όσα σημειώματα είχανε σωθεί. Έτρεξε σε κάθε πηγή που θα μπορούσε να φορτίσει ακόμα πιο πολύ το απέραντο τούτο θέμα, συγκέντρωσε νέο, άγνωστο ή ξεχασμένο υλικό.
Συζήτησε πάλι και πάλι, άκουσε, ρώτησε, συμβουλεύτηκε.
Ύστερα από πολλά χρόνια δύσκολη και κουραστική δουλειά γεννήθηκε τούτο το βιβλίο. Ένα βιβλίο που το γράψανε όλοι εκείνοι. Οι σκοτωμένοι και οι ζωντανοί της Μακρονήσου.
Νίκος Μάργαρης (Από την παρουσίαση της έκδοσης)


 

Α' ΤΟΜΟΣ
ΓΙΑΤΙ ΓΡΑΦΤΗΚΕ ΤΟΥΤΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΔΕΚΑΟΧΤΩ ΧΡΟΝΙΑ
Α' ΤΑΓΜΑ ΣΚΑΠΑΝΕΩΝ (προϊστορία)
1. Λιόπεσι - Κέντρο επικινδύνων
Πικρό καλοκαίρι
2. Πότε θα κάνει ξαστεριά
Θλίψις και δολλάρια
Απόδραση
3. Στο νησί των Σκορπιών
Β' ΤΑΓΜΑ ΣΚΑΠΑΝΕΩΝ (προϊστορία)
4. Προδότες
5. Στη Σοχώρα
6. Προετοιμασία
Γ' ΤΑΓΜΑ ΣΚΑΠΑΝΕΩΝ (προϊστορία)
7. Διά λόγους υγείας
8. Μίκρα - Ντουντουλάρ
ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ
Τα μετόπισθεν
9. Στρατόπεδο πάνω σε τάφους (Β' Τάγμα 1947)
Πρόγραμμα επωφελών απασχολήσεων
Δημοσιογράφοι στο Β' Τάγμα
Αλλαγή ηγετικών σκηνικών
Είμαστε Έλληνες;
Πέντε Στρατόπεδα
Η επίσκεψη των Υπουργών
Δυστυχώς!
"Ολίγην υπομονήν"
Στα τέλη του 1947
10. Το Γαλάζιο Τάγμα (Γ' Τάγμα 1947)
Όλα τα μέσα στην εξυπηρέτηση του σκοπού
Η πικρή αλήθεια
Μακριά από τον κόσμο
Κρητικά σταφύλια
Γιαννάκια απ' την Καλαμάτα
Εισαγωγικές εξετάσεις
Παράδειγμα για μίμηση
Στρατόπεδο δεξιών;
Παράνομος έρανος
Η διδασκαλία της απλής αλήθειας
Ομάδες Υγείας
Όλα για όλα
Στρατόπεδο καννιβάλων
Η αναμόρφωση εικονογραφημένη
Κρατ' μ' εφτάς. Ας απομένειν ένας
Σε πικράναμε Πατρίδα!
"Μάνα ήθελα ν' αυτοκτονήσω"
Ένα παγούρι νερό
Δραπέτες και επισκέπτες
Παράδεισος ή κόλαση;
Απάνθισμα από το περιοδικό "Σκαπανεύς"
Φθινόπωρο 1947
"Repetez"
"Κηρύσσεται εκεχειρία"
Η πρώτη τρανή απόδειξη
Της γης οι κολασμένοι
"Παιδιά φεύγουμε!"
Η αναμόρφωση εικονογραφημένη
Η αναμόρφωση χωρίς εικονογράφηση
Οι καμπάνες του Λαυρίου
ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΑΙ ΦΥΛΑΚΑΙ ΑΘΗΝΩΝ -(ΣΦΑ)
11. Διάβρωσις και αποκάθαρσις
Χωριστά καζάνια
Μεταγωγή στη Μακρόνησο
Όλα θα διορθωθούν
Και στρατηγοί
Γ' ΚΕΝΤΡΟΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ
12. Φύλλα πορείας
"Χρήσιμοι" και "επιζήμιοι"
Πλόκαμοι από τη Μέση Ανατολή
Περιπέτεια στα νησιά του Αιγαίου
Στρατηγός Μπακιρτζής
Σαντορίνη - Μακρόνησος
Συρματοπλέγματα
Φωνή βοώντος
Η σειρά των εφέδρων
Αυστηραί συστάσεις του πρωθυπουργού
Μια επίσκεψη που αναβάλλεται
"Αναζητήσατε τον εχθρόν"
13. Το Κόκκινο Τάγμα
Επιπλοκή νεφρών
Από τη Γιούρα στη Μακρόνησο Στρατόπεδο "Αμετανοήτων"
Οι πρώτοι αποδιοπομπαίοι
Τα καθημερινά μας
Καινούρια πρόσωπα
Άσχημα σημάδια
Το πικρό ποτήρι
Εκτός Νόμου
Κάποια μάνα αναστενάζει
14. Έρχεται θύελλα
Έτος δίσεκτον
Ο Γενάρης του '48
Ο Φλεβάρης του '48
Το ημερολόγιο του Στέλιου
Η ατμόσφαιρα θόλωσε
15. Τα γεγονότα
Τάραχοι εις Μακρόνησον
Συζήτηση με τα δημοσιεύματα
Τα αιματηρά γεγονότα στο Α' Τάγμα
Αναμνήσεις
Β' ΤΟΜΟΣ
16. Θεία Λειτουργία
Κυριακή, 29 Φεβρ. '48
Νεκροί και τραυματίες
17. Η χαράδρα του θανάτου
Τα αιματηρά γεγονότα στο Α' Τάγμα
Δευτέρα, 1η Μαρτ. '48
Η αναβάπτισις
Η σύλληψη των "αρχηγών"
Νεκροταφείο ζωντανών
Οι πρωταίτιοι στις φυλακές
Οι 700 στην κολυμπήθρα
Τραύμα "ουχί πολεμικόν"
Τραυματιοφορείς και τραυματίες
Παρένθεση (κείμενα και απόψεις)
Ομαδική δολοφονία της 1ης Μάρτη '48
Τα γεγονότα της 29 Φλεβ. κ' 1ης Μάρτη '48
Το Α' Τάγμα Σκαπανέων στασιάζει
18. Αποτοξίνωσις
Θα "εξοντωθούν!"
Μετά την αιμορραγία
Οι "εκκαθαριστικές" στο Τάγμα
Ο Λόχος "μειωμένης εμπιστοσύνης"
Αποστολή από το Β' Τάγμα για ανάνηψη
Το ημερολόγιο του Στέλιου
Η απομόνωση των αμετανοήτων
19. Έκτακτον Στρατοδικείον
Στην "προανάκριση"
Οι "στασιασταί" στο στρατοδικείο
Η δίκη των "στασιαστών"
Πέντε "στασιασταί" εις θάνατον
Οι κατηγορούμενοι
Η δίκη του Λαυρίου
Η φωνή των κατηγορουμένων
Μετά την καταδίκη
20. Στα σύρματα
Από την συντριβή στην... αποθέωση
"Τ' αστεία τέλειωσαν"
Η Μεγάλη του Γένους Σχολή
Η Ιστορία των απαλλαγέντων
Επιστροφή από τη Σ.Φ.Α. στο Α' Τάγμα Διδασκαλία εθνικής αγωγής
21. Ο αντίλαλος των Γεγονότων στα άλλα στρατόπεδα
Η αναμόρφωση των 700 μολυσμένων
Αναμνήσεις φαντάρων
Ένας πίνακας με λίγα ονόματα
Το 1948 στο Β' Τάγμα
Εργασία, τάξις κ' καρβουνόσκονη
Επισκεπτήριο πανικού
Η γιορτή της ειρήνης κ' της αγάπης
Η ανάνηψη των αξιωματικών στο Γ' Κέντρον Παρουσιάσεως
1948. Μαύρα σύννεφα στον ουρανό
Πατριώτες και υπερπατριώτες
Η διαπόμπευση των αξιωματικών στο Γ' Κέντρο
Αθόρυβη... παραγωγική εργασία
Στα σύνορα της Βουλγαρίας
26 Μαΐου '48. Αποθέωσις
Ή ΖΗΝ ΚΑΛΩΣ Ή ΤΕΘΝΑΝΑΙ

 

 

Φωτογραφίεςμεγάλες μικρές
X