Μενού Φίλτρα

Η Μαρία Δημάδη θα παρέμενε ίσως άγνωστη αν δεν είχε μεσολαβήσει ο πόλεμος του 1940. Θα ήταν απλώς μια κυρία του σαλονιού, φιλάνθρωπη και καλλιεργημένη. Γεννήθηκε στο Αγρίνιο το 1907. Πατέρας της ήταν ο Κώστας Δημάδης, γνωστός γυναικολόγος του Αγρινίου, σπουδαγμένος στο Παρίσι, ποιητής και διηγηματογράφος. Η μητέρα της ήταν κόρη καπνέμπορου. Μικρό παιδί έπαιζε πιάνο, έμαθε ξένες γλώσσες, ζωγραφική, διάβαζε και έγραφε ποιήματα, έστελνε συνεργασίες στη «Διάπλαση των Παίδων». Μεγαλώνοντας σπούδασε φιλολογία στο Αμβούργο. Η Μαρία παντρεύτηκε δικαστή του Ελεγκτικού Συνεδρίου και απέκτησε ένα κοριτσάκι. Έρχεται η κατοχή και η αντίσταση κατά των κατακτητών φουντώνει. Οι γείτονές της, ο αρχιτέκτονας Κώστας Καζαντζής και ο γιατρός Δημήτριος Πανόπουλος, την μύησαν, όπως γράφει ο Φ. Γελαδόπουλος στο σχετικό βιβλίο του, στο ΕΑΜ. Στην εξοχική της βίλα, στο χωριό Πλάτανος έγινε μάλιστα η πρώτη Συνδιάσκεψη του ΕΑΜ της περιοχής και εκείνη είναι η πρώτη γυναίκα που οργανώνεται από την Αιτωλοακαρνανία στις γραμμές της Εθνικής Αλληλεγγύης. Σύντομα, τον Φεβρουάριο του 1942, λόγω της γλωσσομάθειάς της και της κοινωνικής της θέσης, προσλήφθηκε ως διερμηνέας στο γερμανικό φρουραρχείο (ORT Commandatur). Από τη θέση αυτή παρείχε με άκρα επικινδυνότητα πολύτιμες πληροφορίες τόσο για τις ενέργειες των Γερμανών, όσο και για τις δωσίλογες ενέργειες των συνεργατών τους -Ταγμάτων Ασφαλείας και άλλων. Παράλληλα, με το κύρος της και την πειθώ της κατάφερνε να επιλύει καθημερινά προβλήματα και θέματα ζωής και θανάτου των Ελλήνων πολιτών Όπως φαίνεται, ακολούθησε την απόφαση της οργάνωσης να αποτραβηχτεί από την Εθνική Αλληλεγγύη τόσο για να αφοσιωθεί στο έργο της διοχέτευσης πληροφοριών όσο και για να προστατευθεί το όλο δίκτυο και η ίδια. Με τις πληροφορίες της κερδήθηκε η μάχη της Γουρίτσας και έπεσαν στο κενό γερμανικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις. Η Μαρία πληροφορεί για όλες τις στρατιωτικές κινήσεις των κατακτητών με συνέπεια τις ήττες τους στο Θερμό, το Μακρινόρος και το Καρπενήσι, όπου κατευθύνονται 50.000 Γερμανοί από Αγρίνιο και Λαμία με στόχο την κυβέρνηση της Ελεύθερης Ελλάδας. Το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ ειδοποιημένο έγκαιρα, δίνει τη μάχη εκεί που θέλει και έτσι η μάχη κερδίζεται – μαζί της και η αντίσταση… Ωστόσο δεν ήταν οι Γερμανοί που ανακάλυψαν το διπλό της πρόσωπο και τη δολοφόνησαν. Ήταν οι «Έλληνες» Γερμανοτσολιάδες συνεργάτες των Γερμανών που τη σκότωσαν άνανδρα. Πλησίαζε ο καιρός που θα έφευγαν οι κατακτητές και ο Τολιόπουλος, ο αρχηγός τους, ήξερε ότι η Μαρία είχε ακούσει πολλά. Ήταν αυτή που μετέφραζε, ήταν η μόνη που γνώριζε όλες τις συνεννοήσεις των εθνοπροδοτών, τις λεηλασίες τα καψίματα, τις δολοφονίες, όλα τα εγκλήματα που είχαν κάνει οι Γερμανοτσολιάδες και τη φοβούνταν. Επρεπε να βγει από τη μέση πριν να είναι αργά γι” αυτούς. Ετσι άρχισε το χρονικό ενός προδιαγεγραμμένου θανάτου… Οι Γερμανοί εγκατέλειψαν το Αγρίνιο στις 14 Σεπτέμβρη. Λίγες μέρες πριν οι τσολιάδες πηγαίνουν στο σπίτι της Μαρίας Δημάδη, κόβουν τα τηλεφωνικά καλώδια και της λένε ψέματα ότι τη ζητάνε επειγόντως στο Φρουραρχείο. Τη συλλαμβάνουν, την ανακρίνουν και ισχυρίζονται ότι θα την οδηγήσουν στη φυλακή προσωρινά μέχρι το πρωί, αλλά ο Τολιόπουλος έχει δώσει το σύνθημα: «Το πρωί, βγάλτε της και μια φωτογραφία». Με τη βία την οδηγούν δίπλα από τη φυλακή προς το νεκροταφείο. Εκείνη αντιστέκεται, τη βρίζουν, τη σέρνουν. Ζητά να δει τον Τολιόπουλο. Ο τσολιάς υποκρίνεται ότι θα εκτελέσει την παραγγελία της αλλά δίνει το παράγγελμα στο εκτελεστικό απόσπασμα. Τη δήλωση της Ληξιαρχικής Πράξης θανάτου της, την έκανε ο έμπορος Ιωάννης Ροντήρης στις 16 Μαρτίου 1945, όπου μεταξύ των άλλων σημειώνει: «Συλληφθείσα υπό των Γερμανών την 30ην Αυγούστου 1944 εν τη οικία της, εξετελέσθη την πρωίαν της επομένης (31ην Αυγούστου 1944)»

  • Πως πολεμήσαμε στην Ήπειρο και στην Αλβανία
    ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΠ.
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με φωτογραφίες εκτός κειμένου.
  • Η εποποιΐα των Ελληνικών οχυρών
    ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΟΜΗΡΟΣ
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με φωτογραφίες εντός και εκτός κειμένου.
  • Ο Αγώνας του Οχυρού Ιστίμπεϊ
    ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΟΜΗΡΟΣ
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με ιδιόχειρη αφιέρωση του συγγραφέα. Με φωτογραφίες εντός κειμένου.
  • Απομνημονεύματα
    ΓΙΑΝΝΑΔΑΚΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Με ιδιόχειρο σημείωμα του συγγραφέα. Με φωτογραφίες εκτός κειμένου. Με λίστα αναγνωρισθέντων από την πολιτεία αγωνιστές της Ε.Α.Ο. "Σατανά"
  • Ελληνοϊταλικός πόλεμος 1940-41
    ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΠ.
    Κατοχή - Εθνική Αντίσταση - Εμφύλιος Πόλεμος
    Χαρακτηριστικές καταγραφές-ντοκουμέντα καθοριστικά για την εξέλιξη του, καθώς και ενδιαφέρουσες ιστορικές αναδρομές για την περίοδος της διεξαγωγής του. Με εικόνες και φωτογραφίες εντός και εκτός κειμένου.
X