Μενού Φίλτρα

Στα τέλη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, και υπό την επήρεια του σοκ που αυτός προκάλεσε στη διεθνή και ιδιαίτερα στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, επικράτησε η άποψη ότι οι ανεξέλεγκτες κούρσες εξοπλισμών (όπως αυτή που είχε προηγηθεί του 1914) αποτελούν βασικό αίτιο των πολεμικών συγκρούσεων. Προκειμένου να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο επανάληψης μιας νέας παγκόσμιας σύρραξης, η διεθνής κοινότητα στράφηκε στη λύση του αφοπλισμού. Προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση κινήθηκε και η Κοινωνία των Εθνών, οικουμενικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 1919-20 με σκοπό την παγίωση της διεθνούς ειρήνης. Η αποτυχία της, όμως, να προχωρήσει στην οργάνωση του διεθνούς αφοπλισμού και να αποτρέψει τον επανεξοπλισμό της ναζιστικής Γερμανίας διευκόλυνε, τελικά, την πορεία προς τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Φιλοδοξώντας να συμβάλει στην κατανόηση μιας πτυχής της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο μελέτης, το παρόν βιβλίο αναλύει τη στάση της Ελλάδος έναντι των προσπαθειών που κατέβαλε η Κοινωνία των Εθνών με σκοπό τον έλεγχο και τον περιορισμό των εξοπλισμών όλων των κρατών. Στο πλαίσιο αυτό, αναλύονται οι παράγοντες που καθόρισαν την ελληνική πολιτική έναντι των πρωτοβουλιών που ανέλαβε ο διεθνής οργανισμός από την ίδρυσή του έως και την κατάρρευση της διάσκεψης του Αφοπλισμού, το 1934: "βαθύτερες δυνάμεις", ρόλος της προσωπικότητας, διεθνείς και περιφερειακοί συσχετισμοί ισχύος.


ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ι. Η έννοια του "αφοπλισμού" και η σχέση της με τη "συλλογική ασφάλεια"

II. Η Κοινωνία των Εθνών και το ζήτημα του αφοπλισμού στη συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων

III. Το διεθνές περιβάλλον και η κατάσταση στα Βαλκάνια μετά την υπογραφή των συνθηκών Ειρήνης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΠΕΡΙ ΑΦΟΠΛΙΣΜΟΥ: ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ, 1920-1925

Ι. Το ζήτημα του αφοπλισμού: οι απόπειρες μερικής εφαρμογής

Το "πάγωμα" των αμυντικών δαπανών

Ο έλεγχος της εμπορίας όπλων και πολεμοφοδίων

Ο περιορισμός των ναυτικών εξοπλισμών

Το σχέδιο Έσερ

II. Αφοπλισμός και ασφάλεια: η ολοκληρωμένη προσέγγιση

III. Επίμετρο: ελληνική ασφάλεια και αφοπλισμός μετά τη Λωζάννη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ. ΔΙΕΘΝΗΣ ΥΦΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΟΠΛΙΣΜΟΣ: ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ, 1925-1930

Ι. Η περίοδος της διεθνούς ύφεσης, 1925-1929

II. Το έργο της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής, 1926-1930

III. Η Ελλάδα και το ζήτημα του αφοπλισμού, 1926-1931

Η "παγκαλική παρένθεση": οι σχέσεις της Ελλάδας με τα γειτονικά της κράτη

Αφοπλισμός και ασφάλεια: η υιοθέτηση των γαλλικών θέσεων

Το ζήτημα του ναυτικού αφοπλισμού

IV. Επίμετρο: η ελληνοτουρκική προσέγγιση και το ζήτημα του αφοπλισμού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ. ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΗΣ ΚΤΕ: Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΑΦΟΠΛΙΣΜΟΥ, 1931-1934

Ι. Η πορεία προς τη συνδιάσκεψη του Αφοπλισμού, 1931-1932

Το διεθνές περιβάλλον κατά τις παραμονές της συνδιάσκεψης του Αφοπλισμού

Η προετοιμασία της συνδιάσκεψης του Αφοπλισμού στην Ελλάδα

II. Η πρώτη φάση της συνδιάσκεψης του Αφοπλισμού (Φεβρουάριος-Ιούλιος 1932)

Το πρώτο γαλλικό σχέδιο

Οι βρετανικές προτάσεις για ποιοτικό αφοπλισμό και το γερμανικό αίτημα για ισότητα των δικαιωμάτων

Το αμερικανικό σχέδιο

III. Η συνδιάσκεψη του Αφοπλισμού σε αδιέξοδο (Αύγουστος 1932-Φεβρουάριος 1933)

Η αναγνώριση της αρχής της ισότητας δικαιωμάτων

Το δεύτερο γαλλικό σχέδιο

IV. Το σχέδιο Μακντόναλντ (Μάρτιος-Ιούνιος 1933)

Η παρουσίαση του βρετανικού σχεδίου

Οι πρώτες ελληνικές αντιδράσεις (Μάρτιος-Απρίλιος 1933)

Το βρετανικό σχέδιο και το τουρκικό αίτημα για επαναστρατικοποίηση των Στενών (Μάρτιος 1933)

Η πρώτη ανάγνωση του βρετανικού σχεδίου: νέες ελληνικές αντιδράσεις (Μάιος-Ιούνιος 1933)

Οι γαλλικές τροπολογίες και η πορεία προς την κατάρρευση της συνδιάσκεψης του Αφοπλισμού (Ιούλιος-Σεπτέμβριος 1933)

V. Η κατάρρευση της συνδιάσκεψης του Αφοπλισμού (Οκτώβριος 1933-Απρίλιος 1934)

Η αποχώρηση της Γερμανίας από τη συνδιάσκεψη του Αφοπλισμού και την ΚτΕ

Το τέλος της συνδιάσκεψης του Αφοπλισμού

VI. Επίμετρο: η συνδιάσκεψη του Αφοπλισμού και η μεταστροφή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Ι. Όψεις των διεθνών υποθέσεων κατά την έναρξη της διεθνούς κρίσης

II. "Βαθύτερες δυνάμεις" και πολιτικές επιλογές: παράγοντες διαμόρφωσης της ελληνικής πολιτικής στο ζήτημα του αφοπλισμού

Το αρχικό στάδιο, 1919-1923

Η μεταλωζαννική Ελλάδα

ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

Πρόσφατα Βιβλία κατηγορίας: Ελληνική Ιστορία
X