Μενού Φίλτρα

Η Χρονογραφία του Μιχαήλ Ψελλού (1018-1096 μ.Χ.), μια σειρά βιογραφιών δεκατεσσάρων αυτοκρατόρων, είναι το εκθαμβωτικό αριστούργημα που άνθησε, στην καρδιά του 11ου αιώνα, στα ανάκτορα του Βυζαντίου. Το ζωντανό και σφριγηλό αυτό χρονικό, γεμάτο λεπτές ψυχολογικές παρατηρήσεις και βαθιά γνώση των πολιτικών δυνάμεων, "ένα αληθινό προσωπογραφικό πανόραμα" (Cyril Mango), είναι ένα ιστορικό και φιλολογικό τεκμήριο υψίστης σημασίας. [...]
Ο Ψελλός ήταν ένας πνευματικός γίγας που, περισσότερο από κάθε άλλον, προετοίμασε το έδαφος για την άνθηση της τέχνης, των γραμμάτων και της επιστήμης κατά τον 12ο αιώνα. Μολονότι δεν υπάρχει τομέας γνώσης που δεν έχει εξερευνήσει, η κυριότερη συμβολή του αφορά τα εξής δύο : μια νέα και βαθύτερη κατανόηση της πλατωνικής ιδεαλιστικής παράδοσης και μια μοναδική προσοχή στο ύφος και στην κομψότητα της έκφρασης. Επιπλέον, πολλές από τις σημαντικότερες πνευματικές φυσιογνωμίες των επόμενων γενεών μαθήτευσαν σε κείνον. Έλαβε τον τίτλο του υπάτου των φιλοσόφων. [...]
Στον ηθικό κόσμο του Ψελλού δεν υπάρχουν ουρανοί. Παρά τις διακηρύξεις χριστιανικής ευλάβειας, το παν συγκεντρώνεται στον επίγειο κόσμο· και σ' όλη τη γη, μόνο ένας τόπος είναι άξιος να προσελκύσει το ονειροπόλο και ανελέητο βλέμμα του : ο αυτοκρατορικός θρόνος που διεγείρει στον άνθρωπο τον άμετρο πόθο της κατάκτησης, τη σκληρότητα, τον φθόνο ή την πιο απίστευτη κουφότητα. Όσο μόνος είναι ο αυτοκράτορας, άλλο τόσο είναι και ο Ψελλός: η μεγάλη μούσα του είναι η άγρια περιφρόνηση προς όλους - τους βλάκες, τους ματαιόδοξους, τους θεοσεβείς και τελικά τους αυτοκράτορες που εκτιμά και εγκωμιάζει. Η ιδιοφυία του ως ψυχογράφου τον τοποθετεί πλάι στους μεγάλους μυθιστοριογράφους όλων των τόπων και όλων των εποχών: ο Ψελλός γνωρίζει τις πιο απόκρυφες σκέψεις των ηρώων του, εκείνες που οι ίδιοι αγνοούν επειδή δεν τις αποκαλύπτουν ούτε στον εαυτό τους· και τις παρουσιάζει όχι με την παγιότητα του χαρακτηρισμού, αλλά με τη ρευστότητα των χειρονομιών. Εκείνος βλέπει : όλα τα αισθήματα διαφαίνονται στα βίτσια, στην ακολασία, στις αρρώστιες, στα τερατώδη οιδήματα, στις ερωτικές μανίες, στη θανάσιμη κατάρρευση των σωμάτων, πάνω στα οποία προσηλώνεται το σκληρό και αδηφάγο βλέμμα του. Μόλις ο αναγνώστης κλείσει το θαυμάσιο αυτό βιβλίο, έχει την εντύπωση ότι έχει διατρέξει όλη τη σκοτεινή τραγωδία και τη φελοία φάρσα της ανθρώπινης ζωής, διαβάζοντας λόγια χαραγμένα στο μάρμαρο και συνάμα τυπωμένα στην πιο φθαρτή και πιο πρόσκαιρη από τις εφημεριδούλες της αυλής.

Η εκδοτική μορφή που έχει επιλέγει στη χρηστική, προσιτή αλλά και επιστημονική αυτή σειρά των Βυζαντινών Χρονογράφων, είναι να τυπωθεί μόνο η μετάφραση του κειμένου και να μην επιβαρυνθεί η έκδοση με το πρωτότυπο. Η ιδέα είναι να προταθούν ξανά τα κείμενα αυτά ως σύγχρονα αναγνώσματα και να βγουν από τα πλαίσια των αυστηρά φιλολογικών εκδόσεων, ενταγμένα στο πρόγραμμα ενός εκδοτικού οίκου που τυπώνει το έργο του Ανδρέα Εμπειρίκου, του Νίκου Καββαδία ή του Ν.Γ. Πεντζίκη καθώς και βιβλία του R.L. Stevenson, του Henry James ή του Junichiro Tanizaki.
Βεβαίως η έκδοση φιλολογικά καλύπτεται από όλο το υλικό των εισαγωγών, υποσημειώσεων, χαρτών, βιβλιογραφίας, ευρετηρίου καθώς και εκτενούς Επιμέτρου, όπου μετξύ άλλων τυπώνονται ενδεικτικά σελίδες του πρωτοτύπου, στις οποίες το ύφος του Ψελλού είναι στις καλύτερες στιγμές του, καθώς και τα αποσπάσματα που πρωτομετέφρασαν ενδεικτικά ο Ν.Γ. Πεντζίκης και οι φίλοι του στον Κοχλία το 1947.

 

 


ΠΡΟΛΟΓΟΣ του Καρόλου Ντηλ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ του Emile Renauld
1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΨΕΛΛΟΥ
2. ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ 
3. Η ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΟΥ ΨΕΛΛΟΥ
4. Η ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ
5. ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΡΙΑΣ
ΧΑΡΤΕΣ
1. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟ 1025 (ΘΑΝΑΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Β')
2. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΣ
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ
ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΩΤΟ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Β' (Βουλγαροκτόνος), 976 - 1025
ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Η', 1025 - 1028
ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΙΤΟ
ΡΩΜΑΝΟΣ Γ' ( Αργυρός ), 1028 - 1034
ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΜΙΧΑΗΛ Δ' ( Παφλαγών ), 1034 - 1041
ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ
ΜΙΧΑΗΛ Ε' (Καλαφάτης ), 1041 - 1042
ΘΕΟΔΩΡΑ, 1042
ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΤΟ
ΖΩΗ ΚΑΙ ΘΕΟΔΩΡΑ, 1042
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Θ' ( Μονομάχος ), 1042 - 1055
ΘΕΟΔΩΡΑ, 1055 - 1056
ΒΙΒΛΙΟ ΕΒΔΟΜΟ
ΜΙΧΑΗΛ ΣΤ' (Στρατιωτικός ), 1056 - 1057
ΙΣΑΑΚΙΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ, 1057 - 1059
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ι' (Δούκας), 1059 - 1067
ΕΥΔΟΚΙΑ, 1067
ΡΩΜΑΝΟΣ Δ' ( Διογένης ), 1068 - 1071
ΜΙΧΑΗΛ Ζ' ( Παραπινάκης ), 1071 - 1077
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΠΌ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ
ΠΡΩΤΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ "ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΙΑ" ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΚΟΧΛΙΑΣ"
Ο ΨΕΛΛΟΣ ΣΕ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ 12ου ΑΙ.
ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΨΕΛΛΟΥ
ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ
1) Η Δυναστεία των Μακεδόνων
2) Ο Οίκος των Κομνηνών
3) Ο Οίκος των Δουκών
4) Οι αυτοκράτορες της Μακεδονικής Δυναστείας από το 976 ως το 1057
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΝΙΑΚΗΣ
ΤΟ ΥΓΡΟΝ ΠΥΡ
ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΑΞΙΩΜΑΤΩΝ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΚΥΡΙΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

Πρόσφατα Βιβλία κατηγορίας: Βυζάντιο
X